Drs. Birgit H.P.M. Donker-Cools, Prof. dr. Haije Wind, Prof. dr. Monique H.W. Frings-Dresen

Birgit Donker Cools Coronel


Voorstellen

Mijn naam is Birgit Donker-Cools. Na afronding van de studie geneeskunde in 1994 was ik klinisch werkzaam o.a. als assistent in opleiding interne geneeskunde. Sinds 2001 ben ik in dienst bij UWV, ik voltooide in 2006 de opleiding tot verzekeringsarts. Eind 2009 werkte ik als onderzoeker bij het Coronel Instituut voor Arbeid en Gezondheid, AMC, Amsterdam mee aan de totstandkoming van de multidisciplinaire richtlijn “Niet-aangeboren Hersenletsel (NAH) en Arbeidsparticipatie”. Deze werd voltooid in 2012. In november 2012 is mijn promotietraject van start gegaan bij het KCVG.

Achtergrond bij het onderzoek
Patiënten met NAH ondervinden problemen met arbeidsparticipatie: slechts 40% van hen keert terug naar werk twee jaar na het letsel. De multidisciplinaire “3B” richtlijn “NAH en Arbeidsparticipatie” is ontwikkeld om terugkeer naar werk van de patiënt met NAH te bevorderen. In de richtlijn staat samenwerking tussen de verschillende disciplines met betrekking tot arbeidsparticipatie centraal waarbij onderlinge informatieoverdracht m.b.t. het proces naar werk een belangrijke rol speelt. De richtlijn bevat belangrijke informatie voor de verzekeringsarts die hem kan ondersteunen in zijn handelen. Verzekeringsartsen zijn nog niet bekend met de richtlijn.

Doel onderzoek
Het doel is de in de richtlijn opgenomen kennis, die verzekeringsartsen kan ondersteunen bij de beoordeling van werknemers met NAH, te actualiseren en deze geactualiseerde kennis over te dragen naar verzekeringsartsen in de praktijk.

Donker Birgir richtlijnbirgitdonker2017

Methode
Om dit doel te bereiken zijn de volgende stappen gevolgd:

  • Systematische review over prognostische factoren voor terugkeer naar werk na NAH
  • Systematische review over interventies ten aanzien van terugkeer naar werk na NAH
  • Kwalitatief onderzoek naar ervaringen van werknemers met NAH en van werkgevers ten aanzien van terugkeer naar werk na NAH
  • Systematische review over invloed van psychiatrische co-morbiditeit op terugkeer naar werk van patiënten met NAH
  • Ontwikkeling van een training "NAH en Arbeidsparticipatie" voor verzekeringsartsen
  • Haalbaarheidsonderzoek van de kennis opgenomen in de richtlijn “NAH en Arbeidsparticipatie” voor (de praktijk van) de verzekeringsarts.

Resultaten en conclusies
Systematische review over prognostische factoren voor terugkeer naar werk.
Uit de resultaten van dit onderzoek blijkt dat er sterk bewijs is dat het kunnen uitvoeren van
dagelijkse activiteiten (ADL) terugkeer naar werk na niet-traumatisch NAH vergemakkelijkt; na traumatisch NAH is dat een hoog opleidingsniveau. Het omgekeerde is het geval bij een laag opleidingsniveau of een langdurige opname op de revalidatieafdeling: die belemmeren terugkeer naar werk. Het bewustzijnsniveau bij opname is niet bepalend voor latere terugkeer naar werk na traumatisch NAH; evenmin is de oorzaak van een beroerte van belang. Dit onderzoek verschaft kennis die verzekeringsartsen kunnen toepassen bij de beoordeling en begeleiding van patiënten met NAH, namelijk of er sprake is van factoren die terugkeer naar werk kunnen beïnvloeden (zie publicatie 1).

Systematische review over interventies ten aanzien van terugkeer naar werk na NAH
Uit de resultaten van dit onderzoek blijkt dat er sterk bewijs is dat interventies gericht op (de) werk(plek) in combinatie met educatie en coaching effectief zijn voor de terugkeer naar werk van patiënten met NAH. Er zijn aanwijzingen voor de effectiviteit van deze combinatie aangevuld met vaardigheidstraining. Het is voor de verzekeringsarts belangrijk te weten dat deze interventies er zijn. Dit kan ertoe leiden dat er meer NAH-patiënten terugkeren naar werk (zie publicatie 2).

Kwalitatief onderzoek naar de ervaringen van patiënten met NAH en werkgevers ten aanzien van terugkeer naar werk
Patiënten en werkgevers vinden dat patiëntgebonden factoren, zoals goede werkprestaties voor het letsel en werk-gerelateerde factoren, zoals steun van collega's terugkeer naar werk bevorderen. Veel prikkels op de werkplek en factoren gerelateerd aan de aandoening, zoals onzichtbare cognitieve en energetische beperkingen zijn belemmerend voor terugkeer naar werk. Patiënten vinden een gebrek aan steun en begeleiding belemmerend voor terugkeer naar werk, werkgevers niet. De meeste van de door werkgevers genoemde oplossingen zijn werk-gerelateerd, bijvoorbeeld aanpassing van de werkomgeving, zo nodig op basis van deskundig advies. Patiënten zijn het daarmee eens en vermelden verder dat acceptatie van de beperkingen als gevolg van NAH een belangrijke oplossing is. Professionals, zoals de verzekeringsarts dienen in hun dagelijkse praktijk rekening te houden met deze aspecten bij terugkeer naar werk van patiënten met NAH (zie publicatie 3).

Systematische review over de invloed van psychiatrische co morbiditeit op terugkeer naar werk na NAH
Uit de resultaten blijkt dat er sterk bewijs is dat de aanwezigheid van psychiatrische co-morbiditeit terugkeer naar werk van patiënten met NAH belemmert. De aandoeningen waar dit voor is aangetoond zijn: depressie, angststoornis en post-traumatische stress stoornis (PTSS). Daarom is het advies aan de verzekeringsarts om patiënten met NAH en psychiatrische co-morbiditeit te motiveren zich te laten onderzoeken en behandelen (zie publicatie 4).

Ontwikkeling van een training "NAH en Arbeidsparticipatie" voor verzekeringsartsen
Een vier uur durend onderwijsprogramma is ontwikkeld voor verzekeringsartsen. Het onderwijsprogramma heeft als doel verzekeringsartsen op de hoogte te brengen van NAH en de gevolgen daarvan voor functioneren in werk en van de kennis die in de richtlijn is opgenomen en relevant is voor de evaluatie van het proces naar werk, en voor de beoordeling van de functionele mogelijkheden en de prognose. De onderwijsmethoden zijn een combinatie van interactieve lezingen, oefeningen en het werken in kleine groepjes met casuïstiek. Verzekeringsartsen leren kennis die is opgenomen in de richtlijn toe te passen bij beoordeling van papieren casuïstiek, en krijgen de mogelijkheid te discussiëren over casuïstiek uit de praktijk (gesubmit).

Haalbaarheidsonderzoek van de kennis opgenomen in de richtlijn “NAH en Arbeidsparticipatie” voor (de praktijk van) de verzekeringsarts.
Haalbaarheid is geoperationaliseerd als ‘limited efficacy’ (kennis en vaardigheden, als nulmeting, en gemeten twee weken later na het lezen van de richtlijn direct voorafgaand aan het onderwijsprogramma, en tenslotte direct na het onderwijsprogramma), ‘acceptability’ (nut, relevantie en toepasbaarheid van de kennis) en ‘implementation’ (succesfactoren en barrières voor implementatie en wat nodig is om belemmeringen weg te nemen).
51 verzekeringsartsen namen deel aan het onderwijsprogramma. De feasibility van het onderwijsprogramma werd aangetoond (gesubmit).

Het totale onderzoek bevindt zich in een afrondende fase.

Publicaties

  • Donker-Cools BHPM, Wind H, Frings-Dresen MHW. Prognostic factors of return to work after traumatic or non-traumatic acquired brain injury. Disabil. Rehabil. 2015 Jul;3:1-9.
    http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26138021
  • Donker-Cools BHPM, Daams JG, Wind H, Frings-Dresen MHW. Effective return-to-work interventions after acquired brain injury: A systematic review. Brain Inj. 2015 Dec;8:1-19. 
    http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26645137
  • Donker-Cools BHPM, Schouten MJE, Wind H, Frings-Dresen MHW. Return to work following acquired brain injury: the views of patients and employers. Jan;40(2):185-191.
    http://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/09638288.2016.1250118?needAccess=true
  • Garrelfs SF, Donker-Cools BHPM, Wind H, Frings-Dresen MHW. Return-to-work in patients with acquired brain injury and psychiatric disorders as a comorbidity: A systematic review. Brain Inj. 2015;29 (5):550-557.
    http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25625788
  • Donker-Cools BHPM, Wind H, Frings-Dresen MHW. Development of the "Acquired brain injury and return-to-work" training programme for insurance physicians. Submitted.
  • Donker-Cools BHPM, Ramnarain Singh W, Wind H, Frings-Dresen MHW. Acquired brain injury and return to work: the feasibility of a training programme for occupational healthcare professionals. Submitted.
  • Donker-Cools BHPM , van Bennekom CAM, Wind H, Frings-Dresen MHW. Niet-aangeboren hersenletsel en arbeidsparticipatie: Een multidisciplinaire richtlijn voor Beoordelen, Behandelen en Begeleiden (3B). Tijdschr Bedrijfs Verzekeringsgeneeskd 2012;20 (5):201-206.
  • Goossens PH, Donker-Cools BHPM, van Velzen JM, Wind H. De richtlijn Niet-Aangeboren Hersenletsel (NAH) en Arbeidsparticipatie (2011): Wat is relevant voor de revalidatiegeneeskunde? Ned Tijdschr Revalidatiegeneeskd 2012;34 (1):32-36.
  • Bennekom van CAM, Wind H, Frings-Dresen MHW, Donker-Cools BHPM. Multidisciplinaire Richtlijn voor Beoordelen, Behandelen en Begeleiden Niet-Aangeboren Hersenletsel en Arbeidsparticipatie. S.l.: Coronel Instituut voor Arbeid en Gezondheid/AMC, Amsterdam; 2012. 248p.
  • Donker-Cools BHPM, Wind H, Frings-Dresen MHW. Richtlijn Niet-aangeboren hersenletsel en arbeidsparticipatie: voor bedrijfs- en verzekeringsartsen. S.l.: Coronel Instituut voor Arbeid en Gezondheid/AMC, Amsterdam; 2017. ISBN: 978-94-91043-16-1.
    http://www.kcvg.nl/images/kcvg/publicaties/RichtlijnNAH1762017def.pdf
    http://www.kcvg.nl/images/kcvg/publicaties/RichtlijnNAH1762017defachtergrond.pdf
    http://www.kcvg.nl/images/kcvg/publicaties/RichtlijnNAHsamenvattingskaartdef.pdf
  • Wat maakt begeleiding naar werk na niet-aangeboren hersenletsel effectief? 12 januari 2016, UWV.

Niet iedereen heeft toegang tot de gehele bibliotheek van PubMed. Als u geen toegang heeft kunt u artikelen opvragen bij het secretariaat: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Contact
Email: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.     

Versie: 31-5-2018
      

Wat maakt begeleiding naar werk na niet-aangeboren hersenletsel effectief? 12 januari 2016, UWV

PDF

Het downloaden van PDF-files 
is alleen toegestaan 
voor persoonlijk gebruik.

gebouwen